Dashcam in de auto mag dat in Nederland
Je rijdt net achter iemand en opeens remt diegene keihard zonder reden. Of er ontstaat een discussie bij een parkeerplaats. Je eerste gedachte?
Had ik er maar een dashcam op zitten. Steeds meer automobilisten in Nederland monteren zo’n camera achter hun voorruit.
Maar is dat eigenlijk wel legaal? Mag je zomaar alles opnemen wat je ziet? In dit artikel lees je precies wat wel en niet mag, zonder ingewikkelde juridische termen. We duiken in de wet, de privacy en geven je praktische tips.
Wat is een dashcam eigenlijk?
Een dashcam is een kleine camera die je vastmaakt aan je dashboard of voorruit. Hij filmt continu wat er voor je auto gebeurt.
Sommige modellen hebben een achtercamera die ook de weg achter je vastlegt. Ze zijn er in allerlei soorten en maten. Waarom willen zoveel mensen er een?
De belangrijkste reden is bewijs. Bij een ongeval of een ruzie over een parkeerplek heb je direct bewijsmateriaal.
Je ziet precies wat er is gebeurd. Daarnaast zijn er bestuurders die hun rijgedrag willen monitoren of die zich graag willen beschermen tegen onterechte beschuldigingen. De prijzen variëren enorm. Je hebt budgetmodellen voor rond de vijftig euro, maar er zijn ook geavanceerde camera’s met 4K-resolutie en ingebouwde GPS voor meer dan tweehonderd euro. Bekende merken zijn Viofo, Nextbase, Garmin en de action-camera’s van GoPro die ook als dashcam te gebruiken zijn.
De wetgeving: Wat zegt de Nederlandse wet?
Hier wordt het interessant. Er is namelijk geen specifieke wet die zegt: “Dashcams zijn verboden” of “Dashcams zijn altijd toegestaan”.
De regels zijn wat vaag en dat maakt het soms lastig. De wetgeving draait vooral om twee hoofdthema’s: privacy en bewijs. De AVG is de privacywet die in heel Europa geldt.
De Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG)
Deze wet beschermt de persoonsgegevens van mensen. Een filmpje van iemand maken wordt gezien als het verwerken van persoonsgegevens.
Je mag niet zomaar beelden van andere mensen opslaan of delen zonder hun toestemming. Als je dashcam continu filmt, leg je dus constant beelden vast van andere weggebruikers, voetgangers of bewoners langs de weg. Zonder hun toestemming is dat in principe een schending van hun privacy. Deze wet gaat over het opnemen van beelden.
Artikel 6:10a Wetboek van Strafvordering
Stel dat er iets gebeurt, zoals een ongeval. Dan mag je die beelden gebruiken als bewijs.
De wet zegt dat het opnemen van beelden mag als er een ‘legitieme reden’ is, zoals het vastleggen van een verkeersongeval. Maar het gaat mis als je beelden opneemt zonder reden en deze bewaart of deelt. Naast privacy is er de verkeerswet.
De verkeerswet
Een dashcam mag het zicht van de bestuurder niet belemmeren. Je moet goed zicht hebben op de weg.
Als de camera te groot is of op een verkeerde plek hangt, loop je het risico op een boete.
Mag je nu wel of niet continu opnemen?
Dit is de kernvraag. Veel dashcams werken met een continue lus.
Dat betekent dat ze steeds de laatste minuten overschrijven, tenzij er een schok wordt gedetecteerd. Mag dat? De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) vindt van niet. Volgens de AP is continu opnemen zonder reden niet toegestaan.
Je filmt immers constant andere mensen zonder dat ze daarvan weten. Toch is er een grijs gebied.
Veel dashcams schakelen pas opnames opslaan wanneer er een bewegingssensor afgaat of wanneer de camera een schok registreert (G-sensor). Dit wordt gezien als minder inbreukmakend, omdat er dan pas beelden worden bewaard als er daadwerkelijk iets gebeurt. De politie en rechtbanken hebben hier wisselende meningen over. In de praktijk wordt een dashcam vaak gedoogd, zolang je de beelden niet openbaar maakt of gebruikt voor andere doeleinden dan het bewijzen van een verkeersincident.
Soorten dashcams en hun legaliteit
Niet elke dashcam is hetzelfde. De manier waarop je hem installeert en gebruikt, bepaalt mede de legaliteit.
De voorruit-camera
Dit is de meest voorkomende. De camera hangt achter de voorruit en filmt de weg voor je. Zolang deze niet het zicht belemmert (dus niet in de dode hoek van de ruit), is de montage meestal geen probleem.
De dual-lens dashcam (voor en achter)
Steeds populairder zijn camera’s die ook de achterkant filmen. Dit is handig bij achteroprijden, maar let op: als je een achtercamera op de nummerplaat monteert, mag deze geen storende elementen hebben die de nummerplaat onleesbaar maken.
Dashcams met GPS
Veel moderne dashcams hebben GPS. Ze registreren je locatie en snelheid.
De parkeermodus
Dit is handig voor bewijs, maar het is ook extra privacygevoelige data. Zorg dat je deze data niet zomaar deelt. Sommige dashcams blijven filmen als de auto geparkeerd staat. Dit is erg handig tegen parkeerschade, maar juridisch gezien het meest risicovol.
Je filmt dan namelijk mensen die langs je auto lopen, zonder dat er direct een verkeerssituatie is. Dit valt moeilijker te verantwoorden onder de ‘legitieme reden’.
Risico’s en boetes
Wat gebeurt er als je betrapt wordt? De politie mag je dashcam in beslag nemen als ze vermoeden dat je onrechtmatig beelden opneemt of deelt. Als je beelden van andere mensen openbaar maakt op social media (bijvoorbeeld een filmpje van een verkeersruzie), kun je een boete krijgen of zelfs een rechtszaak aan je broek krijgen voor smaad of schending van de privacy.
De boete voor het niet mogen gebruiken van een dashcam is niet vastgelegd in een specifiek tarief.
Het hangt af van de overtreding. Boetes voor het schenden van de privacy kunnen oplopen tot duizenden euros. Daarnaast kan de verzekering moeilijk doen als je schade claimt met beelden die op onrechtmatige wijze zijn verkregen.
Praktische tips voor veilig en legaal gebruik
Wil je een dashcam gebruiken zonder gedoe? Volg dan deze tips:
- Kies voor een dashcam met G-sensor: Deze slaat alleen beelden op bij een schok of plotselinge beweging. Zo voorkom je dat je urenlang onnodig beeld opslaat.
- Gebruik geen continue opname-modus: Of zet deze in ieder geval uit als het niet nodig is.
- Montage is key: Hang de camera zo dat je zicht op de weg niet belemmerd wordt. Meestal is de plek net achter de achteruitkijkspiegel ideaal.
- Deel beelden niet zomaar: Bewaar beelden van incidenten voor jezelf of geef ze alleen aan de politie/verzekering. Plaats ze niet op YouTube of Facebook.
- Verwijder oude beelden: Maak je geheugenkaart regelmatig leeg. Bewaar alleen beelden die relevant zijn.
- Check de wetgeving van je bestemming: Ga je op reis naar het buitenland? In landen als Duitsland en Frankrijk zijn de regels voor dashcams strenger dan in Nederland.
Wat als er iets gebeurt?
Stel, je hebt een ongeval. Je dashcam heeft het vastgelegd. Wat nu?
Blijf rustig. De beelden zijn jouw eigendom. Je bent niet verplicht om ze direct aan de andere partij te laten zien, maar je kunt ze wel gebruiken als bewijsmateriaal voor de politie of je verzekeraar. Vergeet ook niet dat bij schade als je jouw auto uitleent, de juiste verzekeringskennis essentieel is.
Zorg dat je de beelden opslaat voordat ze worden overschreven. Meestal zit er een knopje op de dashcam om de huidige clip te vergrendelen.
Let op: als je de beelden gebruikt voor een juridische procedure, zorg er dan voor dat de tijdstempel en eventuele GPS-data kloppen.
Dit versterkt je bewijspositie.
De toekomst van dashcams in Nederland
De technologie ontwikkelt zich snel. Nieuwe dashcams hebben functies als gezichtsherkenning, waarschuwingen voor flitspalen en zelfs rijbaanassistentie.
Dit maakt ze nuttiger, maar ook privacygevoeliger. De wetgeving loopt vaak achter op de technologie.
Het is goed mogelijk dat er in de toekomst specifiekere regels komen voor het gebruik van camera’s in voertuigen. Het is slim om op de hoogte te blijven van ontwikkelingen, zoals ook bij de milieuzone waar je auto niet in mag, via de website van de Autoriteit Persoonsgegevens.
Conclusie: Is een dashcam een goed idee?
Ja, een dashcam kan een waardevolle toevoeging zijn aan je auto. Het geeft rust en kan bijdragen aan bewijs bij ongevallen.
Echter, de Nederlandse wetgeving is er niet op ingericht. Het is een grijs gebied. De belangrijkste regel is: gebruik je gezond verstand, net zoals je je altijd aan de regels voor gordelplicht en kinderzitjes houdt.
Kies voor een camera die alleen opneemt als het nodig is (incident-gebaseerd), zorg dat je het zicht niet belemmert en deel nooit zomaar beelden van anderen. Doe je dit, dan is de kans op problemen klein en kun je veilig gebruikmaken van de voordelen van een dashcam.
Twijfel je over de beste keuze voor jouw situatie? Kijk dan naar modellen van merken als Viofo of Nextbase die bekend staan om hun betrouwbaarheid en gebruiksvriendelijkheid. Veilige kilometers!